Ogrzewanie klimatyzatorem może być efektywnym sposobem dogrzewania, a w odpowiednich warunkach również podstawowym źródłem ciepła. Najlepsze rezultaty daje w dobrze izolowanych budynkach i otwartych pomieszczeniach, gdy urządzenie ma właściwie dobraną moc oraz potwierdzone parametry grzewcze przy niskiej temperaturze zewnętrznej. O opłacalności nie przesądza jednak sama funkcja HEAT ani wartość SCOP z etykiety. Trzeba uwzględnić zapotrzebowanie na ciepło, rzeczywistą sprawność podczas mrozu, sposób rozprowadzenia powietrza i cenę energii elektrycznej.
Najkrótsza odpowiedź:
Spis treści
±
Klimatyzator z odwracalnym obiegiem chłodniczym działa w trybie grzania jak pompa ciepła powietrze–powietrze. Nie zamienia całej pobranej energii elektrycznej bezpośrednio w ciepło, jak robi to grzejnik oporowy. Pobiera energię z powietrza zewnętrznego, a następnie przekazuje ją do pomieszczenia za pośrednictwem czynnika chłodniczego i wymiennika jednostki wewnętrznej.
Zawór czterodrogowy zmienia kierunek obiegu. Zewnętrzny wymiennik odbiera energię z otoczenia, sprężarka podnosi ciśnienie i temperaturę czynnika, a jednostka wewnętrzna oddaje ciepło do nawiewanego powietrza. Więcej o właściwościach substancji pracujących w takim układzie wyjaśniamy w poradniku o czynnikach chłodniczych stosowanych w klimatyzacji.
Moc grzewcza nie jest tym samym co pobór energii elektrycznej. Urządzenie dostarczające 3,5 kW ciepła nie musi pobierać 3,5 kW prądu. Relację pomiędzy dostarczonym ciepłem a zużytą energią opisuje COP, natomiast SCOP przedstawia efektywność sezonową w warunkach określonych dla etykiety energetycznej.
Najczęściej tak, gdy porównujemy je z bezpośrednim ogrzewaniem elektrycznym i urządzenie pracuje z COP wyższym od 1. Klimatyzator przenosi energię, dlatego z jednej kilowatogodziny prądu może dostarczyć więcej niż jedną kilowatogodzinę ciepła. Nie oznacza to jednak, że będzie najtańszym rozwiązaniem w każdym budynku i przy każdej temperaturze.
| Scenariusz | Ocena | Co decyduje? |
|---|---|---|
| Dogrzewanie wiosną i jesienią | Zwykle korzystne | Łagodna temperatura zewnętrzna sprzyja wysokiej sprawności. |
| Regularne ogrzewanie jednego pomieszczenia | Często uzasadnione | Potrzebne są prawidłowa moc, swobodny nawiew i stabilna praca. |
| Ogrzewanie kilku zamkniętych pokoi | Wymaga osobnych jednostek | Ściany i drzwi ograniczają przepływ ciepłego powietrza. |
| Jedyne źródło ciepła podczas mrozu | Ocena indywidualna | Należy zestawić obciążenie cieplne z mocą dostępną w niskiej temperaturze. |
Największą przewagę uzyskuje się tam, gdzie zapotrzebowanie na ciepło jest niewielkie, a jednostka może pracować długo i spokojnie z częściową mocą. W słabo izolowanym budynku urządzenie może zużywać więcej energii, częściej pracować z dużą wydajnością i nadal nie zapewniać oczekiwanego komfortu.
Nie istnieje jedna wiarygodna kwota godzinowa lub miesięczna dla każdego klimatyzatora. Koszt zależy od pełnej ceny pobieranej energii, chwilowej albo sezonowej sprawności oraz ilości ciepła potrzebnej do utrzymania temperatury. Najbardziej użyteczne jest więc obliczenie kosztu jednej kilowatogodziny dostarczonego ciepła.
Koszt 1 kWh ciepła = pełna cena 1 kWh energii elektrycznej ÷ COP
Jeśli do przykładowego obliczenia przyjmiemy cenę energii równą 1,00 zł/kWh, przy COP 4 koszt jednej kilowatogodziny ciepła wyniesie 0,25 zł, przy COP 3 około 0,33 zł, a przy COP 2 — 0,50 zł. Wartość 1,00 zł jest wyłącznie prostym założeniem obliczeniowym, a nie uniwersalną taryfą. Do własnego rachunku należy wstawić koszt zmienny energii i dystrybucji wynikający z umowy oraz faktury.
| Założony COP | Ciepło z 1 kWh prądu | Koszt 1 kWh ciepła przy cenie prądu 1,00 zł/kWh |
|---|---|---|
| 4,0 | 4,0 kWh | 0,25 zł |
| 3,0 | 3,0 kWh | około 0,33 zł |
| 2,0 | 2,0 kWh | 0,50 zł |
| 1,0 | 1,0 kWh | 1,00 zł |
Do oszacowania miesiąca potrzebna jest jeszcze ilość ciepła wymagana przez budynek. W uproszczeniu: miesięczny koszt to zapotrzebowanie na ciepło podzielone przez przyjętą sprawność i pomnożone przez cenę energii. Szczegółowe przykłady dotyczące poboru mocy i rachunków opisujemy w poradniku ile prądu zużywa klimatyzacja.
Założenia są ważniejsze niż gotowa kwota: ten sam klimatyzator może wygenerować różne rachunki w dwóch identycznych metrażowo mieszkaniach. Różnicę tworzą izolacja, temperatura zadana, pogoda, kubatura, wentylacja, układ pomieszczeń i sposób użytkowania.
Opinie o ogrzewaniu klimatyzatorem zimą bywają skrajnie różne, ponieważ użytkownicy oceniają urządzenia pracujące w innych budynkach i warunkach. W dobrze izolowanym mieszkaniu z otwartym salonem ciepło może być rozprowadzane szybko i równomiernie. W nieocieplonym domu podzielonym na wiele pokoi podobna jednostka może pracować intensywnie, generować większy ruch powietrza i nie ogrzewać odległych stref.
Dlatego opinia bez informacji o modelu, temperaturze zewnętrznej, standardzie budynku i rozmieszczeniu jednostek ma ograniczoną wartość. Najbardziej miarodajna jest ocena systemu pracującego w warunkach zbliżonych do planowanego zastosowania.
Spadek temperatury zewnętrznej wpływa jednocześnie na zapotrzebowanie budynku i warunki pracy urządzenia. Budynek traci więcej ciepła, natomiast klimatyzator musi pobierać energię z chłodniejszego powietrza. Z tego powodu nie wolno utożsamiać deklaracji „praca do −20°C” z zachowaniem mocy nominalnej i takiej samej sprawności aż do tej temperatury.
| Parametr | Co opisuje? | Czego sam nie potwierdza? |
|---|---|---|
| SCOP | Efektywność w całym przyjętym sezonie. | Mocy i sprawności podczas konkretnego mrozu. |
| COP | Relację ciepła do poboru energii w określonym punkcie pracy. | Wyniku całego sezonu. |
| Zakres pracy | Temperaturę, do której producent dopuszcza działanie. | Zachowania pełnej mocy przy granicznej temperaturze. |
| Moc nominalna | Wydajność w określonych warunkach pomiarowych. | Wydajności przy każdej temperaturze zewnętrznej. |
Podczas pracy zimą na wymienniku jednostki zewnętrznej może pojawić się szron. Urządzenie okresowo uruchamia wtedy odszranianie, czyli defrost. W tym czasie ogranicza albo zatrzymuje nawiew ciepłego powietrza, a pod agregatem może pojawić się woda. Jest to normalny element pracy, ale częstotliwość i długość cykli wpływają na średnią ilość ciepła dostarczaną do pomieszczenia.
Wskazówka eksperta: przy ogrzewaniu zimowym porównuj moc grzewczą dostępną dla wybranych temperatur, a nie tylko największą wartość z nazwy urządzenia. Jeśli producent nie publikuje tabel lub wykresów wydajności, nie należy zgadywać zachowania modelu na podstawie samego SCOP i dolnej granicy pracy.
Szybkie podnoszenie temperatury dzięki wymuszonemu obiegowi powietrza.
Ruch powietrza może być odczuwalny przy złym kierunku nawiewu.
Wyższa efektywność niż w przypadku bezpośredniego grzejnika elektrycznego.
Parametry mogą pogarszać się wraz ze spadkiem temperatury zewnętrznej.
Ogrzewanie i chłodzenie za pomocą jednej instalacji.
Jedna jednostka nie rozprowadza równomiernie ciepła do zamkniętych pokoi.
Precyzyjne sterowanie temperaturą, harmonogramami i trybem pracy.
Wentylatory i sprężarka generują dźwięk wewnątrz i na zewnątrz.
Brak lokalnego spalania paliwa i spalin w ogrzewanym pomieszczeniu.
System powietrze–powietrze nie przygotowuje ciepłej wody użytkowej.
Możliwość szybkiego dogrzania pomieszczenia poza głównym sezonem.
Potrzebne są czyszczenie, przeglądy i prawidłowe odprowadzanie wody z odszraniania.
W trybie chłodzenia klimatyzator usuwa wilgoć przez wykraplanie jej na zimnym wymienniku. Podczas grzania jednostka wewnętrzna nie prowadzi takiego samego procesu osuszania. Wzrost temperatury może jednak obniżyć wilgotność względną, nawet gdy ilość pary wodnej w powietrzu się nie zmienia. Dlatego komfort należy oceniać na podstawie pomiaru higrometrem, a nie samego odczucia suchości.
Filtry klimatyzatora zatrzymują przede wszystkim zanieczyszczenia zgodnie z konstrukcją konkretnego modelu, ale nie zastępują wszystkich funkcji urządzenia oczyszczającego. Jeśli priorytetem jest kontrola pyłów i alergenów, warto osobno porównać klimatyzatory z dodatkowymi funkcjami oczyszczania powietrza.
Można, ale sama suma mocy urządzeń nie rozwiązuje problemu dystrybucji ciepła. Klimatyzator ogrzewa powietrze i potrzebuje drogi, którą strumień dotrze do strefy użytkowej. W otwartym salonie jedna jednostka może zapewnić dobry efekt, natomiast zamknięte drzwi ograniczają ogrzewanie kolejnych pokoi.
Inne znaczenie ma również sposób użytkowania. W lokalu ogrzewanym tylko w godzinach pracy szybki nawiew może być zaletą. W domu użytkowanym przez całą dobę większe znaczenie mają stabilność temperatury, hałas, modulacja i komfort w każdym pokoju. Szersze uwarunkowania montażu w lokalach mieszkalnych opisujemy na stronie dotyczącej klimatyzacji do mieszkania i domu.
Nawet prawidłowo dobrane urządzenie nie osiągnie dobrych rezultatów, jeśli przepływ powietrza będzie zablokowany albo wymiennik pokryje się kurzem. W sezonie grzewczym klimatyzator może pracować przez wiele godzin dziennie, dlatego ustawienia i obsługa mają znaczenie dla zużycia energii oraz komfortu.
Zakres prac użytkownika powinien być zgodny z instrukcją urządzenia. Szczegółowe czynności opisujemy w materiałach o czyszczeniu klimatyzacji domowej oraz odgrzybianiu klimatyzatora ściennego.
Jeśli po ocenie budynku szukasz urządzenia przeznaczonego do regularnej pracy zimowej, porównaj klimatyzatory z funkcją grzania. Na stronie produktowej skupiamy się na modelach i parametrach zakupowych; tutaj pozostajemy przy zasadach działania i ocenie opłacalności.
Pomocniczo możesz też sprawdzić ranking klimatyzatorów Aero7 oraz ogólną kategorię klimatyzatorów ściennych typu SPLIT. Ostateczny dobór do ogrzewania powinien jednak wynikać z zapotrzebowania na ciepło i danych konkretnego wariantu przy niskiej temperaturze.
Ogrzewanie klimatyzatorem szczególnie dobrze sprawdza się jako szybkie i efektywne dogrzewanie w okresach przejściowych oraz jako ogrzewanie jednej otwartej strefy. Może być również głównym źródłem ciepła, ale tylko wtedy, gdy dostępna moc przy temperaturze zimowej pokrywa obciążenie budynku, a rozmieszczenie jednostek umożliwia ogrzanie wszystkich wymaganych pomieszczeń.
Koszt należy obliczać na podstawie zapotrzebowania na ciepło, COP lub SCOP oraz pełnej ceny energii, zamiast opierać się na uniwersalnej kwocie za godzinę. Przy porównywaniu parametrów trzeba oddzielić moc nominalną, sezonową sprawność i graniczny zakres pracy. Dopiero po połączeniu tych informacji można uczciwie ocenić, czy rozwiązanie będzie tanie, komfortowe i wystarczające podczas zimy.
Wniosek: klimatyzator nie jest automatycznie ani ogrzewaniem wyłącznie pomocniczym, ani uniwersalnym zamiennikiem każdej instalacji. Jego rola zależy od budynku, temperatury zewnętrznej, parametrów urządzenia i sposobu rozprowadzenia ciepła.
Najczęściej jest opłacalne względem bezpośredniego ogrzewania elektrycznego, szczególnie podczas łagodnej pogody. Ostateczny koszt zależy od zapotrzebowania na ciepło, sprawności urządzenia w danych warunkach oraz pełnej ceny energii elektrycznej.
Zużycie zmienia się wraz z potrzebną mocą, temperaturą zewnętrzną, nastawą i sprawnością urządzenia. Orientacyjny pobór energii można obliczyć, dzieląc potrzebną ilość ciepła przez COP dla danych warunków albo przez SCOP przy szacowaniu całego sezonu.
Może, jeżeli moc dostępna przy temperaturze obliczeniowej pokrywa straty ciepła, a liczba i rozmieszczenie jednostek umożliwiają ogrzanie wszystkich pomieszczeń. W słabo izolowanym albo podzielonym na wiele pokoi budynku może być potrzebne dodatkowe źródło ciepła.
Wybrane modele są dopuszczone do pracy przy −20°C lub niższej temperaturze, ale dolna granica nie określa zachowanej wtedy mocy ani COP. Trzeba sprawdzić dokumentację konkretnego zestawu dla warunków zbliżonych do miejsca montażu.
Najczęściej urządzenie przeprowadza automatyczne odszranianie wymiennika jednostki zewnętrznej. Podczas cyklu defrost nawiew ciepła może zostać ograniczony albo przerwany na kilka minut. Jest to normalny element pracy w chłodnych i wilgotnych warunkach.
W trybie grzania jednostka wewnętrzna nie wykrapla wilgoci tak jak podczas chłodzenia. Podniesienie temperatury może jednak obniżyć wilgotność względną i wywołać odczucie suchości. Warto sprawdzić rzeczywisty poziom wilgotności higrometrem.
Artykuł przygotował Krzysztof Hnatuśko na podstawie zasad działania pomp ciepła powietrze–powietrze, etykiet energetycznych, dokumentacji technicznej oraz praktycznych uwarunkowań doboru, montażu i serwisowania klimatyzacji. Koszty przedstawiono jako model obliczeniowy z jawnymi założeniami, ponieważ rzeczywisty rachunek zależy od budynku, pogody, taryfy i sposobu użytkowania.
Opracowanie merytoryczne: Krzysztof Hnatuśko Ostatnia aktualizacja:
Aero7.pl działa od 2011 roku, łącząc sprzedaż i usługi w obszarze klimatyzacji oraz pomp ciepła. Pomagamy w doborze rozwiązań dopasowanych do budynku, instalacji i realnych potrzeb użytkowników.
Łączymy część handlową z praktycznym podejściem do wdrożeń i posiadamy certyfikaty wszystkich producentów dostępnych w Aero7.
Dlaczego AERO7? >>>
Dlaczego AERO7?
Szybki montaż przez koszyk 
Klimatyzacja na raty 0% 
Klimatyzator ścienny w dobrej cenie
Krótki termin realizacji
15-letnie doświadczenie
Montaż klimatyzacji w całej Polsce
✖